ΟΜΑΔΙΚΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΑ

Τα ομαδικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστήρια αποτελούν ένα σύγχρονο εργαλείο πρόσθετης αποταμίευσης και επιβράβευσης του ανθρώπινου δυναμικού. Επιτρέπουν στην επιχείρηση να μετατρέπει μέρος του budget παροχών ή bonus σε μακροχρόνια ασφαλιστική παροχή, με ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση εντός των νόμιμων ορίων. Παράλληλα, μέσω μηχανισμών κατοχύρωσης (vesting) μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικό κίνητρο παραμονής, απόδοσης και εξέλιξης βασικών στελεχών, με δυνατότητα προσαρμογής της παροχής ανά κατηγορία ή εργαζόμενο, σύμφωνα με τους όρους του ασφαλιστηρίου.

1. Εισφορές και φορολογικό όριο

• Για μισθωτούς, οι εργοδοτικές ή/και εργατικές εισφορές εξαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα εντός ετήσιου σωρευτικού ορίου 20% επί των ακαθάριστων αποδοχών από μισθωτή εργασία και των φορολογητέων παροχών σε είδος του άρθρου 13 ΚΦΕ.

• Το όριο λειτουργεί σωρευτικά για τις σχετικές εισφορές σε ΤΕΑ και ασφάλιστρα ομαδικών συνταξιοδοτικών συμβολαίων.

• Για μη μισθωτούς προβλέπεται ιδιαίτερο ετήσιο ανώτατο όριο €20.000, το οποίο αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

2. Φορολογία κατά την καταβολή της παροχής

Χρόνος ασφάλισης	Περιοδική παροχή	Εφάπαξ παροχή
έως 5 έτη	10%	20%
>5 έως 10 έτη	7,5%	15%
>10 έως 20 έτη	5%	10%
>20 έτη	2,5%	5%

Εφάπαξ: το δικαιούμενο κεφάλαιο καταβάλλεται σε μία καταβολή. Περιοδική: η παροχή καταβάλλεται σε επαναλαμβανόμενες καταβολές, ως συμπληρωματική συνταξιοδοτική ροή. Η περιοδική παροχή φορολογείται με το 50% του αντίστοιχου συντελεστή της εφάπαξ.

3. Πρόωρη εξαγορά και ηλικιακές περιπτώσεις

• Σε πρόωρη εξαγορά οι παραπάνω συντελεστές προσαυξάνονται κατά 50% (π.χ. εφάπαξ έως 5 έτη: 20% → 30%).

• Δεν χαρακτηρίζεται ως πρόωρη εξαγορά, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, η καταβολή όταν έχει θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα, μετά τη συμπλήρωση του 60ού έτους ή όταν η καταβολή γίνεται χωρίς τη βούληση του εργαζομένου, όπως σε απόλυση ή πτώχευση εργοδότη, καθώς και σε προβλεπόμενες περιπτώσεις εθελουσίας εξόδου.

• Για ασφαλισμένο που εντάσσεται στο πρόγραμμα μετά τα 55 και λαμβάνει παροχή πριν συμπληρώσει πενταετία, προβλέπεται πρόσθετη προσαύξηση 5% για κάθε έτος που υπολείπεται της πενταετίας. Εφόσον συντρέχει και πρόωρη εξαγορά, απαιτείται συνδυαστική εφαρμογή των σχετικών κανόνων.

4. Απόλυση, οικειοθελής αποχώρηση και vesting

• Απόλυση: η καταβολή που γίνεται χωρίς τη βούληση του εργαζομένου δεν αντιμετωπίζεται, κατά τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ως πρόωρη εξαγορά.

• Οικειοθελής αποχώρηση: εφόσον ακολουθήσει πρόωρη είσπραξη/εξαγορά, κατά κανόνα ενεργοποιείται η προσαύξηση του φορολογικού συντελεστή κατά 50%.

• Vesting ≠ εξαγορά. Το vesting καθορίζει ποιο ποσοστό των εργοδοτικών εισφορών έχει κατοχυρώσει ο εργαζόμενος. Η εξαγορά καθορίζει πότε και με ποια φορολογία μπορεί να εισπράξει την παροχή.

• Ενδεικτικό graduated vesting: 12 μήνες 25% | 24 μήνες 50% | 36 μήνες 100%. Εναλλακτικά cliff vesting: 0% πριν τους 36 μήνες και 100% με τη συμπλήρωση 36 μηνών.

• Το πρόγραμμα μπορεί να προβλέπει εξατομίκευση ποσών εισφοράς, κατηγοριών προσωπικού και όρων κατοχύρωσης, με βάση αντικειμενικά κριτήρια και τους όρους του ασφαλιστικού προϊόντος.

5. Όφελος για την επιχείρηση

Οι εργοδοτικές εισφορές αποτελούν φορολογικά εκπεστέα επιχειρηματική δαπάνη, εφόσον πληρούνται οι γενικές προϋποθέσεις του άρθρου 22 ΚΦΕ.

• Η έκπτωση της δαπάνης συνδέεται με την πραγματική καταβολή του ασφαλίστρου από την επιχείρηση προς την ασφαλιστική και δεν απαιτεί ο εργαζόμενος να έχει ήδη εισπράξει το τελικό ασφάλισμα.

• Το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο bonus, retention και επιβράβευσης απόδοσης, δημιουργώντας ορατή μακροχρόνια αξία για τον εργαζόμενο χωρίς να περιορίζεται σε άμεση χρηματική παροχή.

• Μπορεί να σχεδιαστεί ως Defined Contribution (καθορισμένη εισφορά) ή, όπου ενδείκνυται, ως Defined Benefit (καθορισμένη τελική παροχή), με διαφορετικό βαθμό προβλεψιμότητας κόστους και παροχής.

Βασικό νομοθετικό πλαίσιο: άρθρα 14 και 15 ν. 4172/2013, άρθρα 105-109 ν. 5078/2023 όπως ισχύουν, ν. 5178/2025, Ε.2060/2024 και Ε.2107/2025 ΑΑΔΕ.

Σημείωση: Οι ακριβείς όροι vesting, εξαγοράς, επιστροφής μη κατοχυρωμένων εισφορών και εξατομίκευσης καθορίζονται από το εκάστοτε ασφαλιστήριο. Απαιτείται έλεγχος των συμβατικών όρων και των πραγματικών περιστατικών πριν από την εφαρμογή.